Foliumzuur en folaat vallen beiden onder de vitamine B-familie, specifiek vitamine B11. Maar er heerst veel verwarring tussen de twee. Vele mensen denken dat het synoniemen van elkaar zijn, maar dit is niet juist. Zij hebben beiden een andere uitwerking op onze gezondheid. In dit artikel lees je de verschillen tussen foliumzuur en folaat en wat deze doen in ons lichaam.

Wat is vitamine B11?

Vitamine B11 is een in water oplosbare (essentiële) voedingsstof die voorkomt als folaat of als foliumzuur.

Folaat is echter de natuurlijke variant. We kunnen deze dan ook terugvinden in onze voeding. Vooral groene bladgroente, zoals spinazie, andijvie en sla, zijn rijk aan folaat. Folaat komt van het Latijnse woord ‘folium’, dat blad betekent. Maar ook in onder andere broccoli, spruitjes, citrusvruchten, volkorenproducten en kool is deze vitamine aanwezig. In het spijsverteringskanaal wordt het grootste gedeelte van folaat omgezet in de actieve vorm van vitamine B11, 5-MTHF (5-methyltetrahydrofolaat).

Foliumzuur is de synthetische vorm van vitamine B11. Het is dus de kunstmatige of nagemaakte vorm. Foliumzuur wordt veelvuldig als supplement gebruikt en in sommige landen (VS, Canada en Chili) zelfs toegevoegd aan bewerkte voedingsproducten.

spinazie, foliumzuur, folaat, zwanger, baby, kind, gevaren, gezond

Spinazie is enorm rijk aan folaat.

Wat doet vitamine B11/folaat in het lichaam?

Folaat speelt een belangrijke rol bij de vorming van de hersenen, het ruggenmerg en het zenuwstelsel. Ook is het nauw betrokken bij de celgroei, het samenstellen van het DNA en de vorming van witte en rode bloedcellen. Daarnaast verkleint het de kans op hart- en vaatziekten, een miskraam en een aangeboren afwijking, zoals een open ruggetje. Zwangere vrouwen wordt daarom aangeraden om extra folaat te slikken tijdens de zwangerschap. Het probleem is echter dat deze supplementen bijna altijd het synthetische foliumzuur bevatten en niet het natuurlijke folaat.

Een laag folaatgehalte in het lichaam kan leiden tot verschillende aandoeningen, zoals:

  • Verhoogd homocysteïne: Een hoog homocysteïnegehalte is in verband gebracht met een verhoogd risico op hartziektes en beroertes (12).
  • Geboorteafwijkingen: Een laag folaatgehalte bij zwangere vrouwen staat in verband met geboorteafwijkingen, zoals neurale-buisdefecten (3).
  • Kankerrisico: Te weinig folaat hangt ook samen met een verhoogd risico op kanker (45)

Wat doet vitamine B11/foliumzuur in het lichaam?

Lange tijd werd gedacht dat foliumzuur beter werd opgenomen in het lichaam dan zijn natuurlijke tegenhanger, folaat. Het tegendeel bleek echter, niet geheel onlogisch, waar te zijn. Foliumzuur wordt, in tegenstelling tot folaat, voor het grootste deel niet omgezet in de actieve vorm van vitamine B11, 5-MTHF (6). Een dieet dat rijk is aan folaat bleek bijna net zo effectief (7).

Zelfs een zeer lage dosis, van 200 a 400 mcg per dag, wordt lang niet altijd volledig omgezet voordat de volgende dosis wordt genomen. Uit wetenschappelijke studies is gebleken dat als je een een folaatrijk dieet nuttigt (dus een dieet met onder andere veel groene bladgroentes) en tegelijkertijd een foliumzuursupplement slikt, dit kan leiden tot ongemetaboliseerd (niet-omgezet) foliumzuur in het bloed (8, 9). Hoge gehaltes ongemetaboliseerd foliumzuur kunnen voor een ophoping in het bloed zorgen en leiden tot verschillende gezondheidsproblemen en ziektes. Zo zou het de groei van prekankerletsels (voorstadium van kanker) kunnen versnellen (10, 11, 12)

Bij ouderen kan een te hoog foliumzuurgehalte een gebrek aan vitamine B12 verbloemen. Als men een vitamine B12-gebrek niet tijdig aanpakt, kan dit leiden tot dementie en aantasting van de zenuwenfuncties.

Uit één studie bleek echter wel dat als foliumzuur samen met andere B-vitamines wordt genomen, specifiek B6, de omzetting efficiënter wordt (13).

spinazie, foliumzuur, folaat, zwanger, baby, kind, gevaren, gezond

Conclusie

Foluimzuur is de synthetische variant van vitamine B11. Het lichaam kan deze stof slecht omzetten in de actieve vorm van vitamine B11, 5-MTHF. Bovendien kan foliumzuur, in combinatie met een folaatrijk dieet, voor ophopingen in het bloed zorgen. Dit kan leiden tot gezondheidsproblemen en ziektes.

Folaat is de natuurlijke variant van vitamine B11. In het spijsverteringskanaal wordt het grootste gedeelte van folaat omgezet in de actieve vorm van vitamine B11, 5-MTHF. Deze heeft vele gezondheidsvoordelen, zeker met betrekking tot de groei van het ongeboren kind tijdens een zwangerschapsperiode.

spinazie, foliumzuur, folaat, zwanger, baby, kind, gevaren, gezond

Groene bladgroentes zijn de beste bron van folaat. Maar ook broccoli, spruitjes, citrusvruchten, volkorenproducten, havermout, kool, asperges en avocado’s zijn rijk aan folaat.

Bij een zwangerschap doe je er goed aan om extra vitamine B11 te slikken. Zorg er echter wel voor dat je een supplement aanschaft zonder foliumzuur. Kies voor folaat, oftewel 5-MTHF (5-methyltetrahydrofolaat). Dit is een gezondere keuze. Uit studies blijkt dat 5-MTHF vaak beter is dan foliumzuur (14, 15, 16, 17, 18).

 

(Foto) bronnen en/of meer informatie:

Stijn Brinkhaus

Ik ben Stijn Brinkhaus, 37 jaar oud, uit Schiedam. Ik ben een schrijver in hart en nieren en dat doe ik dan ook enorm graag en veelvuldig. Ik heb het hart op de tong, ben filosofisch ingesteld en als ik iets echt wil komt 'nee' niet in mijn woordenboek voor. Soms een tikkeltje ongeduldig en verder gek op reizen, cultuur, sport, muziek, voetbal, de natuur, dieren, slapen, lekker (gezond) eten en wandelen.