Toen Sylvana in mei van dit jaar meldde dat zij zich zou gaan aansluiten bij de politieke beweging DENK, kreeg zij meer ladingen (racistische) stront over zich heen dan honderd akkervelden bij elkaar. Ook kreeg zij op Facebook een heuse ‘uitzwaaipagina’, die tot doel had Sylvana hatelijk uit te zwaaien op zes december, de dag na pakjesavond. En recent was het weer vreselijk raak: respectloze, racistische en hatelijke liedjes en filmpjes over de scherpe, mooie en stoere DENK-politici. In één van die filmpjes zijn foto’s gebruikt waarop Sylvana’s hoofd in een zwarte piet gefotoshopt is en in een donker persoon die opgehangen is met een touw aan een boom. Dit zogenaamde ‘lynchen’ van donkere mensen werd aan het einde van de 19e en begin 20e eeuw in Amerika door de witte gemeenschap gedaan. Tsja, wat moet je hiervan zeggen? Weerzinwekkend en onacceptabel, zoals Minister Lodewijk Asscher ook al zei.

waarom-vele-witte-nederlanders-haten-op-sylvana-simons-zwarte-piet-racisme-stijn-spreekt-nederland

De afschuwelijke afbeelding, waarvoor inmiddels een man uit Kudelstaart is gearresteerd. Hij wordt vervolgd voor bedreiging.

Witte (geërfde) superioriteitsgevoel

De reden waarom Sylvana zoveel racistische bagger over zich heen krijgt, heeft natuurlijk te maken met het benoemen en aanpakken van racisme en discriminatie in Nederland. Maar ik wil graag nog een stap verder gaan: de witte superioriteit die bij veel witte Nederlanders in de genen zit en het daarmee gepaarde witte privilege, die door Sylvana wordt benoemd, vastgepakt en blootgelegd. En daar wringt de schoen. Sylvana spreekt zich als één van de weinige (donkere) bekende Nederlanders écht uit tegen deze witte superioriteit, tegen deze heersende (koloniaal geërfde) status quo. Daarbij komt ook nog eens dat zij een (donkere) vrouw is en die krijgen standaard, seksistisch als Nederland is, meer kritiek bij het uiten van hun mening dan mannen.

waarom-vele-witte-nederlanders-haten-op-sylvana-simons-zwarte-piet-racisme-stijn-spreekt

Uitingen van witte superioriteit

Dat witte superioriteitsgevoel en het daarmee gepaarde witte privilege, is een groot probleem in Nederland. Alle racistische ‘grappen’, opmerkingen of toewensingen die je de afgelopen tijden op TV, radio, krant en internet hebt gezien, gehoord of gelezen, zijn afkomstig van deze koloniale gedachtegang. Bewust of onbewust. Of het nou om de beledigende opmerkingen van Henk Westbroek naar Quinsy Gario gaat, om de respectloze ‘grap’ van Daphne Bunskoek in het TV-programma ‘Volgende week’ of de misplaatste reactie van Jack Spijkerman tegen Humberto Tan bij RTL Late Night, het komt allemaal uit diezelfde koloniale gedachtegang van witte superioriteit. Jack Spijkerman zelf bevestigt dit witte privilege ook door vervolgens tegen het publiek te zeggen: “Ik mag het zeggen tegen hem hoor”. Hiermee wil ik overigens niet zeggen dat iedereen die zo een opmerking of reactie plaatst of voor het behoudt van zwarte piet is, ook daadwerkelijk een racist is. Nee. Er is namelijk (vaak) een verschil tussen mensen die zich bewust en structureel racistich uitlaten en mensen die, hetzij eenmalig, een racistische opmerking maken. Het moge duidelijk zijn dat beiden zorgwekkend zijn, vooral omdat het een structureel karakter heeft.

waarom-vele-witte-nederlanders-haten-op-sylvana-simons-zwarte-piet-racisme-stijn-spreekt-nederland-1

Uiteraard zijn er nog veel meer voorbeelden van witte superioriteit in onze maatschappij. Denk aan de afbeelding op de gouden koets. Of het racistische antwoord op de sollicitatie-mail van Jeffrey Koorndijk. Of de zogenaamde verspreking van Johan Derksen bij Voetbal Inside omtrent Sylvana. Of Giel Beelen die ‘rustig Sylvana’ zei toen hij apengeluiden liet horen in zijn radio-uitzending. Of de tienduizend racistische reacties op Facebook. Of de gewelddadige politieoptredens tegen vreedzame anti-zwarte piet demonstranten, zoals Quinsy Gario in Dordrecht en Jerry Afriyie in Gouda en recent nog in Rotterdam. Ook bij het Nederlands politiekorps is de (racistische) witte superioriteit overduidelijk zichtbaar. Zoals je ziet, legio voorbeelden van de witte norm om donkere mensen bewust en structureel te beledigen, te pijnigen of te kleineren.

Maar zwarte piet is natuurlijk één van de meest treffende voorbeelden van de uiting van deze witte superioriteit. Deze racistische karikatuur werd in 1850 toegevoegd aan het Sinterklaasfeest door onderwijzer Jan Schenkman. Als we alleen al kijken naar het jaargetijde waarin hij dat deed, 1850, dan weet een ieder met welke praktijken Nederland zich toen bezig hield. De slavenhandel vierde hoogtij op dat moment en dus was het voor de hand liggend dat het knechtje donker van kleur moest zijn.

BN'ers ondertekenen open brief aan NTR voor afscheid zwarte piet stijn spreekt

De rapper Fresku vatte deze heersende en geaccepteerde witte norm, die in de muziekscene net zo aanwezig is, heel treffend samen in zijn nummer ‘Zo doe je dat’. Wit is geaccepteerd, maar van donker wordt er gedistantieerd. Dan gelden er, blijkbaar, ineens andere regels en wordt er met twee maten gemeten.

Perceptie

Als je vierhonderd jaar een bevolkingsgroep stelselmatig onderdrukt, martelt, mishandelt en vermoord, is het naïef om te denken dat dat mentaal geen sporen achterlaat. Dan heb ik het specifiek over de perceptie van hoe witte mensen, in dit geval Nederlanders, naar donkere mensen kijken, met ze praten en ze behandelen.

waarom-vele-witte-nederlanders-haten-op-sylvana-simons-zwarte-piet-racisme-stijn-spreekt-nederland-2

En zo lang is het allemaal nog niet geleden. Nederland schafte tenslotte, als één van de laatste Europese landen, pas in 1863 de slavernij af. In de praktijk duurde het vervolgens nog tien jaar voort, namelijk tot 1873. Slechts 57 jaar later werd mijn opa geboren, en hij leeft nog steeds, als je begrijp wat ik bedoel. Het gevoel van witte superioriteit wordt van generatie op generatie overgedragen. Maar gelukkig zijn niet alle witte Nederlanders hiermee geïnfecteerd. De opvoeding, en dus de ouders van de mensen die deze uitingen doen, spelen hierin vaak (niet altijd) een grote rol. Zeggen dat alle racistische uitingen die nu gedaan worden, in welke vorm of context dan ook, niets met ons koloniale slavernijverleden te maken heeft, is hetzelfde als zeggen dat er geen link is tussen het Openbaar Ministerie en de rechter. Die twee zijn onafscheidelijk met elkaar verbonden.

Bij de strot gegrepen

Maar goed, terug naar Sylvana. Je begrijpt dat het witte superioriteitsgevoel en witte privilege dus heilig is voor vele witte Nederlanders. Die spelen de hoofdrollen hier. Deze noemen zij geregeld ook wel ‘traditie’ en/of ‘cultuur’, en daar moet je niet aankomen, is gebleken. Het gaat dus in essentie niet eens zozeer om zwarte piet an sich, net zo min als dat het om Sylvana gaat. Elke donkere Nederlander die witte superioriteit had aangekaart en benoemd, had deze emmers stront over zich heen gekregen. En zwarte piet is slechts één uiting hiervan, maar wel één van de heftigste en meest zichtbare. Deze witte superioriteit is de standaard in onze maatschappij. Veel witte Nederlanders gedijen hierop, zij willen dit dus behouden en beschermen. Hierdoor kunnen deze Nederlanders zich namelijk vrijelijk uiten en bewegen. Wat Sylvana nu doet met het uiten van haar persoonlijke en politieke mening, is het benoemen, vastpakken en bloot leggen van deze witte superioriteit en witte privilege. En vastpakken is dan nog zacht uitgedrukt, want het wordt door haar en DENK (terecht) bij de strot gegrepen met als doel hier aandacht voor te krijgen en verandering in te brengen. Dat voelt, dat is inmiddels wel duidelijk, behoorlijk ongemakkelijk voor vele witte Nederlanders. Zij hebben het gevoel dat de ‘veilige’ (koloniale) grond van onder hun reet weggetrokken wordt, en dat klopt ook. Het mag ook eens tijd worden.

de-dagelijkse-standaard-laat-denk-beweging-groeien1

De politieke partij DENK op het DENKPLEIN in Rotterdam

En nee, het is niet zo dat Sylvana niet van Nederland houdt. Dat doet ze absoluut wel. En nee, het is niet zo dat zij alle witte Nederlanders afdoet als racisten en verkrachters. Daar is Sylvana veel te intelligent voor. En nee, het is niet zo dat Sylvana de tradities van witte Nederlanders wil ‘afpakken’. Allemaal grote onzin en leugens. Ik weet dit overigens omdat ik haar persoonlijk ken.

Educatie

Het is hoogtijd dat Nederland in de spiegel gaat kijken en racisme en discriminatie serieus met harde hand gaat aanpakken. Het is tijd voor een echte oplossing, want met het afschaffen van zwarte piet, wat inmiddels onvermijdelijk en een kwestie van tijd is, is het doel van een racisme-vrij Nederland nog lang niet behaald. Er dient bij de wortel begonnen te worden, en dat is opvoeding en scholing. Het wordt dus tijd dat er goede en volledige educatie komt op alle scholen in ons land omtrent ons koloniale verleden, net zoals dat nu met de Tweede Wereldoorlog gedaan wordt. Alles moet boven tafel komen, open en bloot. Want er is zichtbaar een groot gat. Een gat dat vooral het label ‘erkenning’ draagt, erkenning die er nu niet is. Pas dan timmer je echt aan de weg. Pas dan doe je een échte constructieve poging om een stevige brug te bouwen, met kennis en empathie als fundamentale bouwstenen. Een brug die werkelijk wit met donker verbindt. Zo niet, is het dweilen met de kraan open.

 

handtekening-stijn

 

Bronnen en/of meer informatie:

Foto: Image courtesy of Stuart Miles at FreeDigitalPhotos.net
Foto: DeSintKan | www.desintkan.nl | via Compfight cc
Image courtesy of iosphere at FreeDigitalPhotos.net

Stijn Brinkhaus

Wie is Stijn? Stijn is: Schrijven. Delen. Essentie-denker. Ervaren. Inspireren. Durven. Afrika. Akae Beka/Midnite. Muziek. Reizen. Authentiek. Humor. Eten. Natuur. Zon. Njoying the journey called LIFE!